W czasach niepewności i rozpadu dotychczasowych struktur szczególnego znaczenia nabierają małe wspólnoty – miejsca spotkania, wymiany i wzajemnego wsparcia. W ramach odpowiedzi na  tegorocznej edycji Festiwalu Łódź Wielu Kultur chcemy zaprosić publiczność do dwóch prywatnych mieszkań łódzkich artystów. Nie są to instytucje kultury, ale przez lata pełniły podobną funkcję: były miejscami rozmów, koncertów, eksperymentów i artystycznego fermentu.

Interesują nas przestrzenie, które powstają oddolnie i działają dzięki relacjom między ludźmi. Dom artysty może być nie tylko miejscem pracy, ale również przestrzenią spotkania – miejscem, gdzie rodzą się pomysły, tworzą się więzi i powstają sytuacje artystyczne, których nie da się zaplanować w instytucjonalnych ramach.

Pierwsze wydarzenie odbyło się w mieszkaniu i pracowni Andrzeja Chętki – przestrzeni znanej jako Studio 18. To miejsce od lat funkcjonuje jako mikrowspólnota artystyczna, w której spotykają się twórcy, przyjaciele i osoby związane z kulturą. Każdy, kto choć raz tam trafił, zapamiętuje widok z okna na zachodnią perspektywę ulicy Narutowicza.

Co roku, 11 września o godzinie 18:15, w Studio 18 wydarza się wyjątkowy spektakl światła. Promień zachodzącego słońca prześlizguje się między futrynami pomieszczeń, trafia w lustro i zostaje odbity w kierunku wypełnionego czerwonymi luksferami otworu w ścianie, powodując przypominające zorzę polarną rozszczepienie światła w centralnej części mieszkania. Zjawisko trwa około 30 minut i od lat jest rodzajem prywatnej celebracji tego miejsca.

Z historią Studio 18 związana jest również opowieść o współrzędnych geograficznych pracowni. W latach 80. Andrzej Chętko naniósł współrzędne swojego mieszkania na powierzchnię ulicy przed domem i opublikował je w magazynie „Kalejdoskop”. W wyniku ingerencji cenzury cyfry zostały zmienione -– jedynki zastąpiono siódemkami. Ten pozornie drobny zabieg całkowicie zmienił lokalizację miejscae docelowe: nowe współrzędne wskazywały syberyjski Omsk. Po latach, już po 1989 roku, Andrzej Chętko, Piotr Bikont i Krzysztof Miller potraktowali tę pomyłkę jak zaproszenie do podróży i wyruszyli koleją transsyberyjską pod wskazany adres.

Ta historia stała się punktem wyjścia do działania Ignacego Tybora. 

Wydarzenie jest częścią akcji „Goście” Galerii Czynnej, w ramach której odbędzie się również koncert performatywny „U Bielasa”

Fot. HAWA